Thread Rating:
  • 0 Vote(s) - 0 Average
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Eärendil dans la langue des troubadours
#26
En attendant d'achever le poème, je vous propose un peu de prose afin de faire découvrir un peu plus à ceux qui le désirent la langue occitane... (je ne mettrai par contre pas le texte entier dans ce fuseau :-))

[séparation]

[citation]Un còp i aviá un òme pichòt nomenat Niggle, qu’aviá un long viatge de far. Voliá pas partir, e vertat, l’idèa desperla li veniá en òdi ; mas podiá pas far autrament. Sabiá que li caldriá començar un jorn o l’autre, mas s’afanèt.

Niggle èra un pintor. Pas un pintor plan reconescut, en partida per çò qu’aviá un fum d’autras causas a de far. La màger part d’aquelas causas èran segon el quicòm de nosible ; mas las fasiá pro plan, quand podiá pas las las podiá pas daissar : çò qu’èra a son vejaire, plan tròp sovent. Las leis dins son país èran puslèu rigorosas. I aviá d’autras empachas tanben. D’un costat, èra a vegadas quitament tròp pigre, e fasiá pas res. Puèi, d’un autre, èra generós, d’un cert biais. Sabètz quina mena de generositat : li donava un sentit maltrachit mai sovent que lo li fasiá far que que siá ; e mai quand fasiá quicòm, aquò l’empachava pas de rondinar, de pèrdre son umor, e de jurar (subretot d’esperel). Ça que la, aquò lo menava dins tot una tièra de pichons trabalhs per son vesin Sénher Parish, un òme qu’èra estropiat. Tot còp, ajudèt tanben d’autre mond mai alonhats se venián e li demandavan. Puèi, de còps que i a, se remembrava de son viatge e començèt a recampar qualques causas sens eficaçitat : dins aqueles moments, pintrava pas gaire.

Aviá un nombre de tablèus en rota; la màger part èran tròp bèls e tròp ambicioses per son engenh. Era del tipe de pintor que pòt pintrar de fuèlhas melhor que non pas d’arbres. Aviá la costuma de consacrar un long temps sus a una sola fuèlha, a ensatjar ensajar de n’agantar la forma e lo trelutz e lo pampalhejar de gotas de rosal sus sos marges. Pasmens, voliá pintrar un arlre entièr, amb totas sas fuèlhas dins lo meteis estil, e totas diferentas.

I aviá una pintura, subretot que li fasiá de làgui. Aviá començat amb una fuèlha trapada dins lo vent, e venguèt un arbre ; e l’arbre creissèt, fasiá venir de brancas sens nombre e getava las raiçes mai espectaclosas. D’aucels estranhs venguèron e se pausèron sus las ramas e se’n caliá mainar. Alara, tot a l’entorn de l’Arbre, e darrièr el, a travèrs los traucs dins la fuèlhas e lo brancum, un país començèt de se dubrir ; e i aguèt d’ulhadas sus una sèlva que marchava sul país, sus de montanhas dels cimèls ennevats. Niggle perdèt son interès per sas autras pinturas ; o alara las clavelèt suls bands de sa granda pintura. Lèu los canvas venguèron tan larges que li calguèt se trobar una escala ; e la montèt e la davalèt, en apondre una tòca aicí o escafant una taca ailà. Quand de mond venián a l’apelar, semblava pro aimable, patejant pasmens un pauc sos pincèls sul burèu. Escotava çò que li disián, mas d’esperel pensava tot lo temps a sa granda tèla, dins l’envan naut qu’aviá bastit per aquò dins son òrt (sus un endreit ont, autrescòps fasiá créisser de patanas).

Se podia pas despartir de sa generositat. « Aimeriái aver un voler mai fèrm ! » que se disiá tot còp, volent dire per aquò qu’esperava de pas se sentir maltrachit davant los trebols dels autres. Mas per foguèt pas seriosament destorbat. « De tot biais, me cal acabar aquesta pintura abans de me n’anar per aqueste aquel viatge desfortunat. » qu’aviá costuma de dire. Pasmens començava de veire que poiriá pas regetar remandar sa partença longamai. La pintura deviá simplament arrestar de créisser e èstre acabada.

Un jorn, Niggle estava a qualques distàncias de sa pintura e la considerava amb una atencion e un destacament inacostumats. Podiá pas descriure çò que ne pensava e auriá volgut aver qualque amic que li auriá dit de qué ne pensar. Vertadièrament li semblava pas brica satisfasent e pasmens l’aimava fòrça, la sola pintura vertadièrament polida al mond. Çò qu’auriá aimat dins aqueste moment seriá estat de se veire caminant, e de se donar una tustar sus l’esquina e dire (amb una sinceritat evidenta) : « Absoludament magnific ! Vesi precisament çò que vòs e ont vas. Contunha atal e te fagas pas de lagui sus qué que siá ! Nos adobarem per trapar una pension publica, de tal biais que siaguèsses pas dins lo besonh. »

Pr’aquò aviá pas de pension publica. E quicòm que podiá veser véser : caldriá de trabalh, dur e contunhós per acabar la pintura, e mai amb sa talha presenta. Enrotlèt sas camisas e començèt ade se concentrar. Ensatjèt per ensajèt mantun jorn de pas se se pas far de làgui a prepaus d’autras causas. Mas es alara que venguèt una enòrme enòrma fruchada diriái pas aquò… una molonada ? d’interupcions interrupcions. Las causas anèron mal dins son ostal ; li caliá anar e servir dins una jurada …dins la vila ; un amic lontanh tombèt malaut ; Sénher Parish èra clavelat al lièit amb un lumbago ; e de visitors contunhavan de venir. Era la prima e volián beure un tè liurament dins lo campèstre : Niggle demorava dins un ostal pichon e agradiu, a de miles de la vila. Los maldiguèt dins son còr mas podiá pas denegar qu’èra el que los aviá convidats, l’ivèrn passat, quand pensava pas que de visitar de botigas e de beure un tè amb de coneissenças. Ensatjèt de se donar de vam ; mas i capitèt pas. I aviá plan de causas qu’aviá pas a téner cap per dire non, que las pensava coma de devers o non ; e i aviá qualques causas qu’aviá previst de far, qualas que foguèsson sas pensadas. Qualques uns de sos visitors trobèron que son òrt èra puslèu negligit, e que poiriá aver una visita d’un Inspector. Plan pauc d’eles sabián quicòm a prepaus de sa pintura, de segur ; mas s’avián sauput, aquò seriá pas estat plan diferent. Dobti s’aurián pensat qu’aviá una importància quala que foguèsse. Me demandi se se dobtavan que tot aquò aviá la mendra importància ? Gausi dire qu’èra pas vertadièrament una plan bona pintura, pasmens aviá benlèu qualques bons passages passatges. L’arbre, pr’aquò, èra estonant. Quitament unenc de son biais. Atal èra Niggle; atal èra Niggle; pasmens èra tanben una persona plan ordinaria ordinària e un pichòt òme puslèu nèci.[/citation]

[séparation]
Reply


Messages In This Thread

Forum Jump:


Users browsing this thread: 1 Guest(s)